در برنامه پایداری تولید محصول، پایداری حاصلخیزی خاک از جمله ارکان اصلی می باشد. با بروز مسائل زیست محیطی، توجه به جنبه های فیزیکی و بیولوژیکی حاصلخیزی خاک در کنار جنبه شیمیایی آن افزایش یافته است. برای نیل به اهداف پایداری حاصلخیزی خاک، تغییر رویکرد مدیریت حاصلخیزی خاک از جنبه صرفاً شیمیایی و جایگزینی عناصر غذایی به مدیریت تلفیقی و جامع اتفاق افتاده است. با شروع دهه 1390 شمسی، بخش تحقیقات حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه چشم انداز و اهداف کلی خود را در جهت تحقق پایداری حاصلخیزی خاک ترسیم نموده است. در این راستا، مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه به عنوان رویکرد اصلی انتخاب شده است. مديريت تلفيقي حاصلخیزی خاک و تغذيه گياه در ایران، به صورت "استفاده هوشمندانه از تركيب بهينه منابع آلي، معدنی و زیستی عناصر غذايي در کنار سازگاری با شرایط محیطی و محلی با هدف بهینه سازی استفاده از منابع ذاتی خاک در يك سیستم زراعي براي دستيابي به پایداری حاصلخیزی خاک، ارتقای کارایی استفاده از عناصر غذایی و توليد مطلوب بدون آسيب رساندن به زیست بوم خاك" تعريف مي شود. 
مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در ایران و پژوهش در این حوزه با مسائل، چالشها، فرصت ها و محدودیت هایی روبه رو می باشد. بنابراین اولویت های تحقیقاتی در پیشبرد رویکرد مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه نیز نیاز به نواندیشی و بازتعریف دارد. مهمترین مسائل، چالش ها، فرصت ها و محدودیت ها شامل موارد زیر می باشد.
•    کمبود مواد آلی خاک کشور
•    ناپایداری در تولید محصولات کشاورزی به دلیل تغییرات اقلیمی و بروز و گسترش تنش های محیطی
•    ناپایداری اقتصادی،افزایش قیمت نهاده های کودی و کاهش مصرف آنها علی رغم بیلان منفی عناصر غذایی 
•    کمبود اطلاعات در زمینه مدیریت بهینه حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در اراضی و محصولات دیم
•    پراکندگی داده ها و اطلاعات در زمینه وضعیت حاصلخیزی خاکهای کشاورزی ایران
•    لزوم افزایش شناخت از وضعیت تغذیه ای محصولات به ویژه محصولات باغی برای تصمیم گیری و سیاستگزاری
•    لزوم تعمیم دانش مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در عرصه تولی
•    توجه به مساله محوری و لزوم انجام پژوهش برای توسعه

 با توجه به موارد مذکور، اولویت های تحقیقاتی در سال 1400 برای اجرای فاز دوم دو برنامه "شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه" و "شناخت و مدیریت کربن آلی خاک" و در 8 محور به شرح زیر به روز رسانی گردید.
 محور 1: شناخت وضعیت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه
•    تهیه و تکمیل بانک کلان داده های وضعیت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه 
•    تکمیل شناخت از وضعیت حاصلخیزی خاک ها و تهیه و به روز رسانی نقشه های حاصلخیزی خاک تکمیل شناخت از وضعیت تغذیه ای محصولات باغی 
•    شناخت وضعیت تغذیه ای محصولات زراعی (برای محصولات اساسی گندم، ذرت، برنج، دانه های روغنی و ..
•    استفاده از روش های نوین سنجش از دور و نزدیک (Proximal and Remote Sensing، شاخص NDVI ، 
محور 2: مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در شرایط تنش های زنده و غیرزنده
•    بررسی تاثیر مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در کنترل و تعدیل عوارض و ناهنجاریهای گیاهی 
•    مدیریت تغذیه تلفیقی برای مقابله با تنشهای دمایی در محصولات اساسی (سرما و گرما)
•    مدیریت تغذیه تلفیقی برای مقابله با شرایط تنش خشکی در محصولات اساسی
•    مدیریت تغذیه تلفیقی برای مقابله با تنش شوری در محصولات اساسی
•    مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه برای کنترل و تعدیل عوارض ناشی از سمیت بور، منیزمی و سدیمی شدن آبهای آبیاری  
محور 3: مدیریت بهینه تغذیه گیاه و افزایش کارایی کود
زیر محور (I)- مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در باغ ها
•    مدیریت بهینه عناصر غذایی در تغذیه محصولات باغی با تاکید بر کلسیم 
•    مدیریت تغذیه تلفیقی گیاهان دارویی
•    مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در باغات دیم
•    مدیریت کاربرد توام کودهای آلی، شیمیایی، زیستی در باغات در قالب کرت های دایم
زیر محور (II): توسعه و بهبود فن آوری ها و روش های جدید مدیریتی موثر در افزایش کارایی عناصر غذایی و کودها در محصولات زراعی
•    بهینه سازی روش های مصرف کود در راستای افزایش کارایی عناصر غذایی در محصولات زراعی آّبی و دیم (گندم، حبوبات، کلزا و ...)
•    فن آوری های نوین تولید انواع کودهای جدید
•    بهره گیری از توان ذاتی خاک در تامین عناصر غذایی
زیر محور (II): توسعه و بهبود فن آوری ها و روش های جدید مدیریتی موثر در افزایش کارایی عناصر غذایی و کودها در محصولات زراعی
•    ارزیابی فنی و اقتصادی مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک (کاربرد توام کودهای شیمیایی، آلی و زیستی) در سیستم های مختلف زراعی (فاز دوم)
محور 4: مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه با هدف تولید محصول سالم و مغذی
•    ارزیابی مخاطرات سوء مصرف کود بر سلامت خاک و محصولات گلخانه ای و ارائه راهکارها
•    ارزیابی تاثیر استفاده از پساب بر حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه با هدف تولید محصول سالم
•    غنی سازی محصولات کشاورزی با استفاده از مدیریت تغذیه بهینه و تلفیقی
محور 5: مدیریت عناصر غذایی در کشاورزی حفاظتی
•    مدیریت عناصر غذایی در کشاورزی حفاظتی در شرایط دیم
محور 6: تعمیم مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در عرصه تولید
•    انجام پژوهش های کاربردی-توسعه ای (تحقیقی-تطبیقی) با هدف توسعه مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه با رویکرد مشارکتی
•    واسنجی نتایج و داده های حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در سطح وسیع در مزارع  و انجام پایلوت های تغذیه گیاهی (پروژه های تحقیقی-ترویجی)
•    استفاده از روش فراتحلیل (متاآنالیز) در تحلیل اثر بخشی و سهم کاربرد کودها در تولید محصولات زراعی و باغی
محور 7: شناخت وضعیت کربن آلی خاک
•    پایش وضعیت مدلسازی تغییرات کربن آلی خاک
•    تعیین پتانسیل ترسیب کربن آلی خاک در اراضی کشاورزی
محور 8: مدیریت کربن آلی خاک
•    اثرات بلندمدت کاربرد مواد آلی و مدیریتهای زراعی در حفظ و افزایش کربن آلی خاک
•    اثر کاربرد کودهای آلی در کشاورزی حفاظتی

عنوان طرح: بررسی اثر بخشی مدیریت تغذیه بهینه و تلفیقی بر تولید گندم آبی و دیم با رهیافت مشارکتی (PNT)       عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه تاريخ شروع: مهر 1401                                                                           مکان های اجرا: در 31 استان                          مدت اجرا: 2 سال و 9  ماه مجری پروژه: فرهاد مشیری

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
گندم محصولی استراتژیک بوده که سطح برداشت آن در کل کشور حدود 6 میلیون هکتار برآورد شده و معادل 50/24 درصد از کل سطح محصولات زراعی و 71/86 درصد از کل سطح غلات کشور می باشد که از این مقدار اراضی آبی 39/15 درصد و اراضی دیم 60/85 درصد است. از آنجایی که کشور ایران در اقلیم خشک و نیمه خشک قرار داشته و کمبود آب و تنش های دمایی (دمای بالا و دمای پایین) مهمترین چالش های زیست محیطی در کاهش عملکرد گیاهان محسوب می  شود ، متخصصان حوزه ی کشاورزی در پی چاره جویی برای حفظ و کنترل تولیدات کشاورزی در سطح مطلوب با صرف کمترین هزینه می باشند. همچنین مصرف كودهای شيميايی در خاكهای شور ممكن است تأثير فزآينده، كاهنده و يا عدم تغيير عملكرد را به همراه داشته باشد. به طور كلی، واكنش گياه بستگی به شوری ايجاد شده در محيط ريشه گياه بستگی خواهد داشت. به نحوی كه در شوری كم، كمبود مواد غذايی بيشتر از شوری، رشد گياه را تحت تأثير قرار مى‏دهد و با افزايش مواد غذايی، اثر متقابل مثبت و يا تحمل به شوری بيشتر در گياه مشاهده مى شود. با توجه به ضرورت تغذیه ی گیاه و اثر چند جانبه ی عناصر غذایی بر گیاهان، بایستی به دنبال راه کارهایی باشیم که علاوه بر به حداکثر رساندن کارایی عناصر، بر استفاده چند جانبه از آنها نیز تمرکز داشته باشیم..... ادامه مطلب 

عنوان پروژه: بررسی تاثیر برخی کودهای آلی، زیستی و شیمیایی بر خصوصیات کمی و کیفی گل محمدی                          عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه                 تاريخ شروع: اسفند ماه 1400                                                                 مکان های اجرا: البرز، یزد، اصفهان  مدت اجرا: 2 سال و 8  ماه مجری پروژه: مهرزاد مستشاری

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
در اکثر منابع معتبر علمی از گل ها و اسانس گل محمدی به عنوان دارو یاد شده و خواص درمانی آن مورد تاکید قرار گرفته است. اسانس این گیاه خاصیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی دارد. گل محمدی به عنوان مهمترین گونه معطر با پیشینه دور و دانش محلی ارزشمند در مناطق مختلف ایران، ارزش بالای اقتصادی فرآورده های مختلف آن از جمله اسانس، گلاب و گل خشک در صنایع خوراکی، دارویی و عطرسازی و پتانسیل قرار گرفتن این فرآورده¬ها در ردیف اقلام مهم صادراتی و ارزآور برای کشور در برنامه های اخیر توسعه وزارت جهادکشاورزی جایگاه خاصی پیدا نموده است. با توجه به اینکه تغذیه بهینه یکی از عمده ترین نیازها برای تولید موفقیت آمیز محصولات گیاهی به شمار می آید انجام آزمایش های کودی و بررسی نیاز غذایی برای تولید بیشتر در گیاهان مختلف انجام میگردد.  از آنجا که درگیاهان دارویی، مهمترین مسئله طبیعی بودن مواد استحصال شده است، باید در بکارگیری کودهای مورد نیاز برای تغذیه گیاه دقت بیشتری لحاظ گردد. مطالعات انجام گرفته در مورد تغذیه گل محمدی ناچیز می باشد و بزرگترین چالش در رابطه با محصول گل محمدی این است که در طول دوره گلدهی، کمیت و کیفیت گل محصول پایین و متغیر می باشد.در این تحقیق ضمن استفاده از کودهای زیستی و نیز بهره گیری از کود دامی و شیمیایی، جهت تامین بخشی از نیاز غذایی، سعی بر آن می باشد تا ضمن حفظ کیفیت محصول به این سوال پاسخ داده شود که استفاده از هر یک از کودهای مذکور تا چه حد به افزایش تولید در واحد سطح و فاکتورهای عملکردی می¬تواند موثر باشد. ... ادامه مطلب

عنوان طرح: مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه برای تولید پایدار باغات زیتون                                                  عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه                             تاريخ شروع: آبان ماه 1398                                                مکان های اجرا: در 19استان مدت اجرا:  4 سال و 6  ماه مجری پروژه: مهرزاد مستشاری

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
زیتون در حال حاضر بعنوان یکی از منابع اصلی تغذیه سالم و نیز تأمین کننده ی چربی ها در تغذیه انسان در بسیاری از کشورهای اروپایی بویژه در حوزه مدیترانه محسوب می شود. سطح زیر کشت باغ هاي زیتون جهان بر اساس آمارهاي به دست آمده شوراي بین المللی زیتون ، بیش از 10 میلیون هکتار بوده و ایران با 110000 هکتار سطح زیر کشت مرتبه شانزدهم را در بین کشورهای تولیدکننده زیتون داراست، 45 درصد سطح باغات زیتون کشور در سه استان گیلان، قزوین و زنجان واقع است که سالانه حدود 60 هزار تن زیتون از آن برداشت می شود. استفاده از روش مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه بعنوان ابزاری کارآمد در افزایش  بهره وری اقتصادی از باغات کشور، افزایش کارایی مصرف کودها / عناصر غذایی و بهبود وضعیت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است که تا کنون درباره باغات زیتون و بویژه در سطح کلان ملی مورد بررسی قرار نگرفته است. در اکثر استان های کشور از روش های سنتی به منظور مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه برای باغات زیتون استفاده می شود که در اکثر موارد اقتصادی نمی باشد. استفاده از روش های مدیریت تلفیقی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه شرایطی را فرآهم می آورد که با استفاده از پتانسیل های خاک و منطقه، حدأکثر بهره وری از نهاده ها برای دستیابی به عملکردهای اقتصادی محقق شود. با توجه به افزایش قابل توجه حدوداً چهاربرابری در قیمت نهاده های شیمیایی بویژه کود در سال جاری، به طور مستقیم و غیرمستقیم پیامدهای مختلفی برای جامعه ی کشاورزی کشور ایجاد خواهد کرد که در نهایت به ضعف در تأمین مواد غذایی مورد نیاز داخل کشور ختم خواهد شد. بنابراین، استفاده از روش های مختلف مدیریت کوددهی بسته به شرایط اقلیمی، نوع رقم، سن باغات، خصوصیات و شرایط خاک و شرایط اقتصادی باغدار برای دستیابی به عملکرد مطلوب ضروری می باشد. ... ادامه مطلب

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
محصول سیب در حال حاضر از نظر وزني بالاترين حجم صادرات محصولات باغي كشور را در بر می گیرد. تولید سیب کشور نیز 7/3 میلیون تن با عملکرد متوسط 17/11 تن در هکتار گزارش شده و از نظر سطح زیر کشت و میزان تولید، استان آذربایجان غربی مقام اول را در کشور دارا بوده و  کل تولید سیب در این استان معادل 970714 تن با عملکرد متوسط  285/18 تن در هکتار است .يكي از علل عمده پائين بودن عملكرد كمي وكيفي در باغات سيب کشور، عدم مصرف متعادل كود و به عبارت ديگر تغذيه نامطلوب درختان سيب است. متاسفانه باغداران ما در اكثر موارد بطور غیر اصولی و بی رویه از منابع کودی استفاده نموده و نياز غذايي به اين گستردگي ميوه ها را ناديده گرفته اند. با مصرف بي رويه كودهاي شیمیائی، توازن وتعادل عناصر غذايي در خاكها بهم خورده و زيادي يك عنصر باعث عدم جذب ساير عناصر در درختان مي شود كه در نتيجه از پتانسیل بالقوة خاك بهره برداري كامل به عمل نيامده و عملكرد محصول سيب کاهش، سال آوری تشدید و کیفیت صادراتی محصول کاهش یافته و در حدود 30% محصول سیب در مرحله برداشت ریزش می نماید. موفقیت در توليد میوه به مقدار تولید در واحد سطح و کیفیت محصول وابسته است. نه تنها عملکرد های بالا با کیفیت پایین میوه بلکه، عملکرد های پایین با کیفیت مطلوب نيز به احتمال زیاد درآمد کافی را برای باغداری موفق، را تأمین نمی نماید. به منظور افزايش بهره وري در توليد محصول سيب، كاهش ضايعات انباری محصول توليدي و جلوگيري ازريزش ميوه هاي سيب درمرحله قبل ازبرداشت، ضروری است که ناهنجاری های تغذیه ای موثر در ریزش میوه سیب مورد مطالعه قرار گیرد تا مشخص گردد که کدامیک از عوامل تغذیه ای بیشترین تاثیر را بر ریزش میوه سیب می گذارند...ادامه مطلب

عنوان پروژه: بررسی تاثیر مدیریت کلسیم متناسب با مراحل رشد به همراه هرس بر عملکرد، کیفیت و انبارمانی مرکبات  عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه                                                 تاريخ شروع: فروردین ماه  1402                                                           مکان اجرا: مازندران، فارس و هرمزگان   مدت اجرا: 3  سال  مجری مسئول پروژه: علی اسدی کنگرشاهی

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
به طور کلی میانگین تولید سالیانه مرکبات در استان مازندران حدود سه میلیون تن است و حدود دو میلیون تن از این تولید سالانه، پرتقال تامسون ناول است و هر ساله حدود یک میلیون تن از این پرتقال ذخیره سازی می شود (که اغلب قبل از ذخیره سازی با به دلیل کیفیت نامطلوب برای انبارمانی با قارچکش های مختلف تیمار می شوند). با توجه به نقش و اهمیت کلسیم در استحکام پوست میوه مرکبات، ضخامت دیواره سلولی، پایداری دیواره و غشای سلولی و همچنین سیستم دفاعی سلولی، راهکار یا راهکارهای عملی برای افزایش کلسیم میوه ها از جمله مدیریت کوددهی به ویژه در مرحله اول رشد میوه، هرس باردهی و همچنین مدیریت مصرف کلسیم متناسب با فنولوژی رشد میوه می تواند در بهبود عملکرد و کیفیت میوه ها، سلامت محصول، انبارمانی، پایداری تولید و اقتصاد باغداران منطقه بسیار موثر باشد. .. ادامه مطلب 

عنوان پروژه: بررسی امکان تأمین فسفر مورد نیاز گیاه کلزا به طریق کود آبیاری و محلول پاشی                                عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه   تاريخ شروع: مهرماه 1402                             مکان های اجرا: خوزستان، البرز، آذربایجان شرقی مدت اجرا: 2  سال و 11 ماه مجری پروژه: فریدون نورقلی پور

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
حدود 81-75 درصد از اراضی زراعی کشور دچار درجات مختلف کمبود فسفر می‌باشد. با توجه به افزایش قیمت کودهای فسفرِ در سال‌های اخیر و کاهش مصرف این کودها، رشد گیاه در مناطق مختلف، تحت تأثیر کمبود این عنصر قرارگرفته است. آمار ارائه‌شده از استان‌های مختلف کشور در خصوص مقدار کود دریافت شده استان از مرکز و توزیع آن در بین زارعین، گویای این مطلب بود که مقدار مصرف این نهاده به‌طور قابل‌توجهی کاهش‌یافته است. این امر باعث شد که گیاه در برابر تنش‌های مختلف حساس شده و مقدار عملکرد در هکتار مزارع نیز کاهش یافت. بدیهی است که مجموع این عوامل، پایداری تولید کلزا را در ایران کاهش می‌دهد. کلزا (Brassica napus L.)   به دلیل سازگاری آن با شرایط مختلف، ارزش اقتصادی و قیمت مناسب آن در مقایسه با غلات، به‌عنوان مهم‌ترین گیاه دانه روغنی در ایران بوده و بیشترین سطح کشت را در این گروه دارد. در سال زراعی 1399-1400 سطح زیر کشت آن در کشور حدود 200 هزار هکتار بود  و مقدار نیاز گیاه کلزا به فسفر بیشتر از گندم است. لذا، کاربرد کودهای فسفرِ در مناطق دارای کمبود برای دستیابی به عملکرد مناسب، ضروری است و در صورتی‌که زارع در شرایط کمبود فسفر، نتواند کود را به مقدار کافی فراهم نماید، مقدار تولید دانه کلزا نیز کاهش خواهد یافت. با توجه به افزایش قیمت کودهای فسفرِ در سال‌های اخیر و کاهش مصرف این کودها، رشد گیاه در مناطق مختلف، تحت تأثیر کمبود این عنصر قرارگرفته است...ادامه مطلب

عنوان پروژه: تاثیر منابع مختلف ماده آلی بر تغییرات کربن آلی خاک، ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و هیدرولیکی خاک و عملکرد محصول در تناوب گندم - کلزا  عنوان برنامه: شناخت و مدیریت کربن آلی خاک تاريخ شروع: آبان ماه 1399                                                 مکان اجرا: فارس مدت اجرا: 4 سال  و 6 ماه مجری پروژه: علی داد کرمی

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
میزان کربن آلی خاک در لایۀ سطحی خاک های استان فارس از 0/04 تا 3/88 درصد تغییرات داشته و میانگین آن 0/823 درصد است. کربن آلی در عمدۀ خاک های استان فارس کمتر از یک درصد است. کودهای دامی استان فارس 2787351 تن و میزان کمپوست تولیدی استان 152920 تن است. ضایعات گیاهی استان 5606738 تن که اگر ضایعات جانوری هم به آن اضافه شود در کل 8547008 تن می باشد. بنابراین از طرفی کمبود ماده آلی خاک های استان فارس مشهود و از طرفی منابع ماده آلی قابل ملاحظه در استان وجود دارد. منابع مواد آلی ذکر شده در مزارع استفاده نمی شوند. دلیل آن هم این که است که اثرات این منابع بصورت کمی و واضح مشخص نشده است مثلا مشخص نیست که هر کدام از منابع چه میزان ساختمان خاک را بهتر می‌کند و یا چه میزان شوری را زیاد یا کم می‌کند و  درصورتی که به دلیل ارزش بقایا به عنوان علوفه تقریبا تمام بقایا از مزرعه خارج شده و سیستمی نیست که بتواند ماده آلی خاک را تامین نماید. بنابراین با شناخت جامع و همه جانبه اثرات منابع بر ویژگی‌های خاک، و تولید دو محصول بسیار ارزشمند گندم و کلزا بهره‌برداران برای استفاده از این منابع ترغیب شده و مسئولین نیز قادر خواهند بود با عدد و رقم اثرات آنها را تولید کنندگان بازگو کنند و آنها در استفاده از این منابع ارزشمند و تامین بخشی از ماده آلی خاک به عنوان موهبت بسیار پر اهمیت توجیه نمایند.... ادامه مطلب

عنوان پروژه: تغذیه تلفیقی گلرنگ در مزارع استان های اصفهان، فارس و آذربایجان شرقی                                                 عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه   تاريخ شروع: اسفند ماه 1401                    مکان های اجرا: اصفهان، فارس و آذربایجان شرقی مدت اجرا: 2  سال و 6 ماه مجری پروژه: فریدون نورقلی پور

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
در ایران گلرنگ از گذشته در فارس، خراسان، آذربایجان و اصفهان به صورت زراعت فرعی و به منظور تهیه ماده رنگی کارتامین و استفاده از آن برای رنگ غذا، رنگ آمیزی پارچه و ابریشم، کشت می شده است.كشت اين گياه روغني اخيراً در كشور افزايش يافته و در راستاي آن تحقيقات اين گياه روغني نيز براساس دستيابي به ارقام پرمحصول، پرروغن، بي خار و متحمل به سرما در حال گسترش است. سطح زیر کشت این گیاه روغنی بومی در کشور حدود 20 هزار هکتار است که در افق 1404 قرار است به 40 هزار هکتار نیز برسد. تامين عناصر غذايي به مقدار بهينه، یکی از عوامل مهم در افزايش عملكرد كمي وكيفي اين دانه روغني با ارزش مي‌باشد. با توجه به نتایج تحقیقات انجام شده در زمینه توصیه کودی گلرنگ در سطح کشور، امکان افزایش عملکرد در واحد سطح وجود دارد ولی این اطلاعات (درخصوص نحوه کوددهی) به نحو صحیح در اختیار کشاورزان قرار نگرفته است. ایجاد مزارع پایلوت تغذیه بهینه گلرنگ می تواند باعث آشنایی بیشتر کارشناسان و کشاورزان با یافته های جدید و ایجاد انگیزه در آنها برای افزایش تولید می‌گردد. مطالعات انجام شده قبلی در سطح ایستگاه های تحقیقاتی بوده و در سطح مزرعه و در سطح وسیع آزمون نشده اند....ادامه مطلب

عنوان پروژه: بررسی مصرف سرک کود نیتروژنه بر عملکرد گندم دیم در مناطق گرمسیری، معتدل و معتدل سرد استان کرمانشاه                        عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه   تاريخ شروع: مهرماه 1401                    مکان اجرا: کرمانشاه مدت اجرا: 3 سال و 6 ماه مجری پروژه: جلال قادری

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
بر اساس آمار، میانگین عملکرد گندم در ایران در مقایسه با میانگین جهانی، بسیار پائین است. در ایران بر اساس آمار، حدود 6/004 میلیون هکتار از اراضی کشور زیرکشت گندم است که از این میان حدود 67/35 درصد از این اراضی به کشت دیم اختصاص دارد. علی رغم سطح زیرکشت زیاد گندم دیم، کم تر از  38/7 درصد از تولید به گندم دیم اختصاص دارد و این اهمیت توجه به گندم دیم را نشان می دهد. مهم ترین فاکتور محدودکننده عملکرد محصولات زراعی در مناطق خشک و نیمه خشک، کمبود رطوبت است به عبارت دیگر تولید در مناطق خشک و نیمه خشک اساساٌ به بارندگی بستگی دارد و در این مناطق مهم ترین فاکتورهای محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان در این مناطق، محدودیت منابع آبی و دسترسی جزئی به عناصرغذایی است. در این مناطق به دلیل پایین بودن مواد آلی به عنوان منشاء طبیعی نیتروژن مورد نیاز گیاه و هم چنین وجود تنش رطوبتی به عنوان مانع اصلی در جذب این عنصر، تنش نیتروژن مهم ترین عنصر غذایی محدودکننده تولید گندم دیم پس از تنش رطوبتی، مطرح می باشد. استان کرمانشاه با وسعت حدود 25000 کیلومترمربع، دارای 899 هزارهکتار اراضی زراعی می باشد که  سالانه بیش تر از 450 هزار هکتار آن به کشت گندم و جو دیم اختصاص می یابد که با اعمال مدیریت زراعی مناسب از جمله مصرف بهینه کودهای شیمیایی به ویژه کودهای ازته، می تواند نقش مهمی در افزایش تولید گندم و جو و در نهایت خودکفایی گندم در کشورمان ایفا نماید....ادامه مطلب

عنوان پروژه: بررسی تأثیر مصرف سرک کود فسفر بر عملکرد و کیفیت سیب زمینی در استان های آذربایجان شرقی، همدان، اصفهان و کرمان      عنوان برنامه: شناخت و مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه   تاريخ شروع: فروردین ماه 1403                    مکان های اجرا: آذربایجان شرقی، همدان، اصفهان و کرمان            مدت اجرا: 2 سال و 6 ماه مجری پروژه: رحيم مطلبي فرد

مسئله اساسی و ضرورت موضوع:
فسفر یکی مهمترین عنصر غذایی مورد نیاز گیاه سیب­زمینی بوده و برای تولید یک تن  غده،  حدودا 4/1 کیلوگرم فسفر نیاز است. ولی راندمان مصرف کودهای فسفاتی دراغلب اراضی کشاورزی تحت کشت این محصول به دلیل آهکی‌بودن، پایین می‌باشد. در خاک‌های آهکی، به دلیل ترکیب فسفر با کربنات کلسیم و رسوب آن به شکل فسفات‌کلسیم، مقدار جذب فسفر توسط گیاهان با مشکلاتی همراه بوده و حداکثر ۲۵ درصد از کودهای فسفاتی مصرفی برای گیاه قابل جذب می‌باشد. علاوه‌بر این، تقربیا همه کودهای فسفردار مورد نیاز کشور، از خارج وارد می‌شود و کشور از نظر تأمین کودهای فسفری وابستگی بالایی به واردات این کود دارد. همچنین،  افزایش چند برابری قیمت این نهاده در سالهای اخیر، تامین و مصرف این کود در کشاورزی  تحت تاثیر قرار داده است. با این توضیحات، به نظر می‌رسد در آینده‌ای نزدیک، مشکلات بیان شده عملکرد کمی و کیفی این محصول را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین، هر توصیه‌ای که بتواند راندمان مصرف کودهای فسفاتی را افزایش دهد، حائز اهمیت خواهد بود. یکی از راهکارهایی که احتملا می‌تواند راندمان مصرف این نهاده را افزایش دهد، مصرف آن به روش سرک و مطابق با نیاز غذایی گیاه است.....ادامه مطلب