گزارش پیشرفت طرح پایش کیفیت خاکهای کشاورزی ایران
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، پنجمین جلسه کارگروه تخصصی ستاد ملی حفاظت از خاک، روز دوشنبه اول تیرماه ۱۴۰۵ به ریاست صفدر نیازی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی عضو کارگروه، در سالن توسعه وزارت جهاد کشاورزی برگزار شد.
صفدر نیازی در این نشست با تأکید بر اهمیت دو محور «استانداردسازی نهادههای مصرفی» و «پایش مستمر کیفیت خاک» اظهار داشت: این دو محور از ارکان اساسی نظام حفاظت از خاک کشور محسوب میشوند. چنانچه استانداردهای نهادههای کشاورزی بهدرستی تدوین و اجرا شوند و در کنار آن، نظام پایش ملی خاک نیز بهصورت مستمر و علمی فعالیت کند، زمینه پیشگیری از تخریب و آلودگی خاک و همچنین ارتقای بهرهوری و پایداری تولیدات کشاورزی فراهم خواهد شد.
وی افزود: هدف صرفاً تدوین استانداردها یا تهیه گزارشهای پایش نیست، بلکه باید آثار این اقدامات در عرصههای کشاورزی کشور، از جمله افزایش کیفیت خاک، بهبود بهرهوری مصرف نهادهها، کاهش مخاطرات زیستمحیطی و ارتقای امنیت غذایی، بهطور ملموس مشاهده شود.
در ادامه این نشست، سازمان ملی استاندارد ایران گزارشی از اقدامات انجامشده در زمینه تدوین و بازنگری استانداردهای انواع کودها، بهبوددهندههای رشد گیاه و سایر نهادههای مرتبط با خاک در اجرای بند (الف) ماده (۹) قانون حفاظت از خاک ارائه کرد. در این گزارش، روند پیشرفت تدوین استانداردها، اقدامات هماهنگی بیندستگاهی، چالشهای موجود و برنامههای پیشرو برای اجرای کامل تکالیف قانونی تشریح شد.
آزیتا خضرایی، مدیرکل دفتر تدوین استانداردهای ملی سازمان ملی استاندارد ایران، با اشاره به تعامل سازنده میان مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور و سازمان ملی استاندارد، اظهار داشت: ارتباط و هماهنگی بسیار مطلوبی بین مؤسسه تحقیقات خاک و آب به عنوان دستگاه تخصصی و سازمان ملی استاندارد در زمینه تدوین و بهروزرسانی استانداردهای مرتبط با خاک و کود وجود دارد.» وی افزود: «تا پایان سال ۱۴۰۴، تعداد ۸۹ استاندارد مرتبط با کود تدوین و به تصویب رسیده است.
همچنین در این جلسه، لیلا اسماعیلنژاد، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، گزارشی از اقدامات انجامشده در قالب طرح پایش کیفیت خاکهای کشاورزی کشور ارائه کرد.
بر اساس این گزارش، فاز سوم طرح پایش کیفیت خاکهای کشاورزی کشور در قالب سه مرحله و در زونهای مختلف آگرواکولوژیک در حال اجرا است. مرحله نخست این طرح از سال ۱۴۰۲ آغاز شد و طی آن، زون مرکزی شامل استانهای تهران، البرز، قم، قزوین، سمنان و مرکزی و همچنین استانهای واقع در زون سواحل شمالی شامل گلستان، گیلان و مازندران مورد پایش قرار گرفتند.
مرحله دوم این طرح از سال ۱۴۰۴ در هفت زون آگرواکولوژیک و در ۱۷ استان شامل خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، یزد، اصفهان، کرمان، سیستان و بلوچستان، همدان، ایلام، لرستان، کرمانشاه، خوزستان، فارس، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، هرمزگان و بوشهر در حال اجرا است.
همچنین مرحله سوم طرح از خردادماه ۱۴۰۵ در زون شمالغرب کشور و در پنج استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان و کردستان آغاز شده است.
در ادامه، گزارشی از نتایج مرحله نخست طرح، شامل ضرورت اجرای پایش، مراحل اجرایی و برخی یافتههای اولیه، ارائه شد که مورد توجه و استقبال اعضای کارگروه قرار گرفت.
شایان ذکر است، بر اساس قانون حفاظت از خاک، پایش مستمر کیفیت خاکهای کشور از جمله وظایف قانونی وزارت جهاد کشاورزی است. این طرح با مشارکت و هماهنگی معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و توسط مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور در حال اجرا است.
در پایان نشست، اعضای کارگروه بر تقویت هماهنگیهای بینبخشی، تسریع در اجرای مصوبات و پیگیری مستمر تکالیف مندرج در قانون حفاظت از خاک تأکید کردند.
